Wielkanoc we Włoszech

Wielkanoc moich wspomnień to przede wszystkim zapachy: pieczony rozmaryn, ziemniaki wyjęte prosto z piekarnika i ten specyficzny, słodko-gorzki posmak czekolady, który wywoływał niedzielne mdłości. Pamiętam ciepło słońca na policzkach podczas wtorkowych powrotów do szkoły i resztki z Colomby, które tygodniami chowały się gdzieś głęboko na kuchennych półkach. W powietrzu było wtedy tyle świeżości, że aż kręciło się w głowie.

Wielkanoc we Włoszech to jednak zupełnie inne doświadczenie niż w Polsce. Pasqua balansuje tutaj nieustannie między głęboką tradycją a krzykliwą komercją. Z jednej strony mamy przejmujące procesje w małych miasteczkach, gdzie wspólnota jednoczy się w scenach przypominających film „Pasja” Mela Gibsona. Z drugiej – królestwo konsumpcji, w którym nikt nie szuka małych jajeczek w trawie. My mamy Uova di Pasqua – gigantyczne czekoladowe jaja wielkości ludzkiej głowy.

W ich środku zawsze ukryta jest la sorpresa, czyli niespodzianka. Znajdziecie tam wszystko: od tandetnych zabawek z sieciówek po srebrną biżuterię, a czasem nawet pierścionek zaręczynowy, czyli l’anello di fidanzamento. Sama się na tym wychowałam – od każdego wujka i cioci dostawałam po jajku, aż do momentu, gdy od samego zapachu czekolady zaczynało mnie mdlić.

Kolejnym bohaterem jest la Colomba, czyli drożdżowa babka w kształcie gołębia. W moim domu była ona prawdziwym testem na przetrwanie. Jako niezdyscyplinowana córka wyjadałam ze środka wszystkie kandyzowane owoce, zostawiając w cieście puste dziury. Moja mama, chcąc ratować sytuację przed tatą, który jako wojskowy pilnował u nas świętej dyscypliny, miała swój system. Chowała moją „zmasakrowaną” babkę głęboko w kredensie, a na stół wystawiała zapasową, nietkniętą. To była strategia godna prawdziwego generała.

Jeśli chcecie poczuć smak Italii, a nie chcecie przepłacać, poczekajcie do wtorku po świętach. Wtedy la Colomba w supermarketach kosztuje grosze i można kupić cały karton, by wyjadać kandyzowane owoce bez stresu...

Pasquetta to moment, kiedy całe Włochy oficjalnie porzucają powagę. Jeśli niedziela jest dla rodziny i niekończących się obiadów, to poniedziałek – Lunedì dell’Angelo – należy do przyjaciół, zielonej trawy i zapachu dymu z grilla. Zapomnijcie o laniu wodą; dla nas to dzień gita fuori porta, czyli wielkiej ucieczki za bramy miasta.

Zasada jest prosta: ma być na zewnątrz. Nieważne, czy wybierzecie góry, morze czy pobliski park, najważniejszy jest il picnic oraz la grigliata, czyli wielkie grillowanie. Jemy wtedy to, co zostało z niedzieli, bo Włosi są mistrzami w niemarnowaniu jedzenia. Nazywamy to ricette di recupero. Te resztki lądują zazwyczaj w słonej tarcie, czyli torta salata, którą zjada się prosto z plastikowych pojemników.

Istnieje we Włoszech świecka tradycja, że na Pasquettę zawsze musi popadać. To niemal prawo fizyki. Mimo to rzadko rezygnujemy z planów. Jeśli niebo płacze, wybieramy le terme – gorące baseny, w których siedzimy, patrząc na mżawkę. Mówimy wtedy z przekąsem: „Piove, governo ladro!”, co oznacza „Pada, rząd kradnie”. To nasz sposób na rozładowanie frustracji, bo we Włoszech rząd jest winny wszystkiemu, nawet deszczowi. (oczywiście z przymróżeniem oka)